Postpunk-eko hiru (lau) disko

[Badira hilabete batzuk ez dudala berreskuratzen nire “Hiru disko” saileko alerik. Kasu honetan tokatzen zena postpunk delakoaren diskoez idatzitakoa zen, eta irudipena daukat, aurrekoak ez bezala, zaharkituago geratu zaidala hau, hain zuzen ere –orduan– nahiko garaikidea zen joera bati buruz aritu nintzelako. Saiatu naiz igaro diren zazpi urteren zanga gainditzen, besteak beste laugarren disko bat gehituz, baina ez dut uste lortu dudan…].

Revivala da rock musikak mugimendu “berriak” sortzeko erabiltzen duen metodo nagusia, egun; agian ez zaio besterik geratzen, agorpen fasean dagoela erakutsiko lukeen zerbait. Zer esanik ez, badago joera hori mesprezatzen duenik, baina nik maite dut. Besteak beste denboraren igarotzea mantsotzen duelako, nolabait, betiereko itzulera baten sentsazioa eraginez, eta hori, sinets iezadazue, gero eta garrantzitsuagoa da adin batetik aurrera. 2000. hamarkadako bigarren erdialdeko postpunka, alde horretatik, 70ko hamarkadaren amaiera eta 80aren hasierako afterpunkaren eguneraketa da (batzuek izendapen bera erabiltzen dute bi uneetarako, baina nik nahiago dut hala desberdintzea), hots, Joy Division, Siouxsie, Gang of Four, Killing Joke, PIL, The Chameleons eta enparauen soinuena alegia.

bloc party silent alarm bilaketarekin bat datozen irudiak

Bloc Party, Silent Alarm, Wichita 2005.

Punkaren, elektronikaren, krautrockaren eta funkaren gurutzaketa gertagaitz hura fagotizatzen hasi zirenetako batzuk izan ziren Bloc Partyko kideak; badago zaku horretan Franz Ferdinand, Maxïmo Park edo Killers bezalako taldeak sartu nahi izan duenik ere, baina horien guztien izpiritua popero eta argiegia egia da, nire ustez, postpunkarekin lotzeko; 2010ko hamarraldian zehar talde horiek izan zuten bilakaerak nire garai bateko iritzia konfirmatu baino ez zuen egin. Bloc Party britainiarrak beste kontu bat zirela iruditzen zitzaidan orduan, eta haien lehenengo disko honek ederki laburbiltzen zituen genero berreskuratuaren ezaugarriak: gitarra zorrotzak, doinu (batzuetan) dantzagarriak (iluntasun itogarri batekin nahastuak), Kele Okereke kantariaren ahots berezia, eta angustia nerabe-metropolitarra letretan; “Banquet”-en abesten duten bezala, “Why’d you feel so underrated? /Why’d you feel so negated? / Turning away from the light /Becoming adult / Turning into myself / I wanted to bite not destroy”. Debut disko bezala ez dauka parerik (2005 urteetako onenen zerrenden gailurrean agertu zen), eta, izan ere, Bloc Party azken urteetako hypei leporatu zaien irregulartasunaren eredu litzateke: aurreneko disko distirant bat, hurrengoek berdindu ezin izan dutena. Eta hala da: A Weekend In The City (2007) eta Intimacyk (2008), gaizki ez dauden arren, ez dute honen urgentzia zehatza. Hurrengoek, eta Okerekek bakarka atera dituenek, erabateko dekadentzia berretsi dute, eta nolabaiteko one hit wonder bezala utzi du disko hau. Lastima.

radio 4 enemies like this bilaketarekin bat datozen irudiak

Radio 4, Enemies Like This, Astralwerks 2006.

Radio 4 brooklyndarren kasua pixka bat ezberdina da, alde horretatik: haien lehenengo diskoa, The New Song & Dance (2000), nekez lotu daiteke postpunkarekin (goizegi zen), eta new wave doinuen birziklapena zen gehiago; hurrengoarekin (eta DFA faktoriaren laguntzaz) ipini ziren estilo “berriaren” arrastoan (Gotham!, 2002), eta, izan ere, horixe izaten da adituek aukeratu ohi dutena Radio 4-en dance-punk delakoaren bikaintasuna azpimarratzeko. Ni, badakizue, arrarotxoa naiz eta haien azkeneko erreferentzia ekarriko dut hizpidera, Enemies Like This, izarretako bat nire iPodean, erregalatu zidaten zorioneko egunetik kasik. Dantzagarritasuna eta perkusioen zehaztasuna azpimarratuko nituzke nik kanta itsasgarri hauen ezaugarri nagusitzat. Batzuek The Clashekin konparatu dituzte, baina salbuespen bat edo besterekin (“Ascension Street”-eko oihartzun jamaikarrak, adibidez), zer ikusi gutxi dute (musikalki) britainiarrekin; ziurrenik haien letra batzuen kutsu ezkerzaleagatik egin da konparazioa. Bertan ageri ohi den analisi politikorako gaitasuna, zer esanik ez, The Clashena bezain azalekoa da, baina, dena den, gustua ematen du disko bat hastea “I was a prisoner in a factory / I can keep nothing for myself” deiadarrarekin. Dantza bai, borroka ere bai! [2017ko eguneraketarako oharra: disko hau izan zen Radio 4-k grabatu zuen azkena, urte batzuk geroago desagertu baitziren. Ikusten denez, sekulako bista daukat iraungo duten taldeen aldeko publizitatea egiteko…].

"we are standard" 2008 bilaketarekin bat datozen irudiak

We Are Standard, We Are Standard, Mushroom Pillow 2008.

Zalantza batek hartu ninduen, jatorrizko artikulua idaztean, azken(aurr)eko disko honekin: Deloreanen bat, ala We Are Standarden bat? Bi arrazoik bultzatu ninduten, orduan, bilbotarren alde egitera: baga, Deloreanen gero eta deriba poperoagoak (maite dudana, baina postpunketik urruntzen duena), eta, biga, zuzenekoetan talde bakoitzak duen jarrerak: Deloreanen kantariaren hieratismoak mesede gutxi egiten die haien kontzertu teknikoki bikainei; We Are Standard ez dira agian horren perfektuak, baina gehiago transmititzen dute, eta hori inportantea da ikur gisa dantzagarritasuna duen talde batentzat (bueno, agian suerte txarra izan dut Deloreanekin, pentsatu nahi dut, eta egun txar pare batean harrapatu ditut, auskalo). Edozein modutan, iruditzen zitzaidan orduan, bigarren disko honetan jauzia eman zuten We Are Standard-ekoek aurrenekoarekin alderatuta (3000 V-40000 W, 2007; orduan Standard ziren soilik, baina izena aldatu behar izan zuten Portlandeko talde batekiko nahasketak saihesteko). Ez dakit Gang of Four-eko Andy Gillen produkzioagatik izango den, erabiltzen dituzten bi bateriengatik, edo abesti guztiak zeharkatzen dituen erritmo kutsakorrengatik, kontua da disko biribil eta jostaria atera zitzaiela, ingelesezko letra hutsal samarrekin (baina oso korugarriak) eta hutsegite bakar batekin: Laboaren “Gure bazterrak”-en haien bertsioa sartu ez izana bonus track gisa. Edonola ere: harrikoa egiteko nire soinu-banda nagusia, artikulua idatzi nuen garaian [orduz geroztik taldeak hirugarren aldiz aldatu du izena –orain WAS dira, auskalo zergatik– eta, Deloreanen urratsak jarraituz, dance-poperako bidea urratu dute, Madchester inguruan geldialditxo bat egin ondoren; Deloreanekiko nolabaiteko mimetismo hori kontuan hartuta, galdetzea dago ea beste “Simple Minds sindrome”  baten aurrean ote gauden, U2ren pausoen atzetik baitzebiltzan eskoziarrak garai batean, galbiderantz noski…].

belako eurie bilaketarekin bat datozen irudiak

Belako, Eurie, Gaua 2013.

Edonola ere, artikulu hau gaur egun idatzi izan banu, agian ez nukeen We Are Standard-en diskoa sartuko, hirugarren gisa, Belakoren bat baizik. Ze agian 2000ko hamarraldian postpunkaren kontuarekin hasi ziren talde gehienek “nagusi” egin eta abandonatu dute joera hori, honez gero, baina argi dagoena da revival hura gelditzeko etorri zela, etengabe sortzen baitira ildo horretako taldeak, munduko txoko guztietan eta, jakina, baita gurean ere. Azken aldi honetako sorpresarik ederrena, dudarik gabe, Belako bizkaitarrena izan da. Urteetan ikusi dudan zuzeneko indartsuenaren jabe, gurasoen diskotekatik (imajinatzen dut) ondo liseritutako eragin-sortarekin, dantzarako doinuen eta joera punk-agoaren dosifikazio zehatzarekin, arrakasta dezente lortu dute Euskal Herritik kanpo ere, oso bizkor gainera (ingelesez kantatzeak lagunduko zien, Deloreani eta WASi bezala; ematen du, Berri Txarrakek bezala, hori berau euskaraz lortzeko luzeago eta konstanteago aritu behar dela). Hori gutxi balitz, nire eta gure alaba nagusiaren gustu musikalak gurutzatzen diren puntu bakarrenetako bat bihurtu dira, preziorik ez daukana ni bezalako aita zaharruno eta (patetikoki) guayarentzat. Zalantza izan dut lehenengo diskoaren (Eurie maketeroagoaren) edo Hamen leundu, arrakastatsu eta perfektuagoaren (2016) artean, baina azkenean aurrenekoaren gordintasunarekin geratu naiz, oso ondo ezkontzen delako postpunkaren izpirituarekin (halakorik balego), eta, gainera, “Sea of Confusion”, “Southern Sea (Beautiful World)Cureskoa,  eta “Stop Contradictions” bezalako luzokertzarrak dituelako. Tira, aurreko bandekin bezain suerte ona badut, gomendio hau Belakoren dekadentziaren ataria izango litzateke, baina hurrengo diskoa aurrerapenezko kanta bezain ona bada (“Render Me Numb”), ez dago kuidadorik.

[Testu honen lehen bertsioa Nabarra aldizkarian argitaratu zen, 2010eko otsailean]