Power pop!

Power pop-ak iritsi behar zuen, zer esanik ez, Hiru Disko sailera. Nahiz eta ondo dakidan power popa definitzea zaila izan daitekeela: pop azeleratua izan ohi da, gehienez bi-hiru minututakoa, gitarretan oinarritua (baina gitarra riffetan, ez hainbeste bakartsaioetan) eta ahots-harmonien erabilera zabala egiten duena. Blueserako joera txikia edo nulua du power popak, eta, alde horretatik, The Beatles-en kanta bizienen eta British Invasion-eko talde boteretsuenen estiloaren garapena izango litzateke (The Who, The Kinks, The Troggs etab.). Nahiz eta “garapenaz” hitz egitea, kasu honetan, gehiegi litzatekeen, agian, poparen fase nerabe batean finkatzea baita, azken finean, power pop-aren lorpenik behinena, hots, rockaren historiaren nolabaiteko ahozko fase freudiano (oro har maskulino) batean irautearen antzeko zerbait.  Baina nori axola zaio garapena, salto egiteko eta irribarre infinitu bat marrazteko gai diren pilulakada horiek entzunda? Estiloa 1970eko hamarraldian zehar definitu zen The Flamin’ Groovies, Big Star, Badfinger, The Rapsberries, Cheap Trick eta antzeko bandei esker (gehienak AEBetakoak, bidenabar esanda: jatorri britainiarra baina jarraitzaile batez ere estatubatuarrak izan ditu power popak), eta eztanda nabarmena bizi izan zuen punk-aren eta new wave-aren garaian (hainbeste ezen zaila baita, garai hartan, estilo jakin horren jarraitzaile “puruak” topatzea). Gaurkoan une horren osteko taldeez eta diskoez arituko naiz, tintontzian gustuko asko eta asko utziko ditudala jakinda ere (Farrah, Gigolo Aunts, Pyramidiacs, Sloan, Weezer… zori hobea merezi zuen gure Jotakie ahaztu gabe, noski…).

The Smithereens, Green Thoughts, Enigma 1988.

New American Rock delakoarekin lotu zitzaien hastapenetan (R.E.M., Green On Red eta halakoekin alegia), baina berehala geratu zen argi newjerseytar hauek zerbait izatekotan, power pop banda izugarria zirela. Sixties soinu britainiarren jarraitzaile sutsuak (Meet The Beatles! 1964ko Liverpoolekoen bilduma “estatubatuarra” zehaztasun obsesiboz erreproduzitu zuten Meet The Smithereens! albumean, eta baita The Whoren Tommy ere, urte batzuk geroago), Pat DiNizio kantariaren ahots garbiak, Jim Babjak-en gitarra solista zehatzak, Mike Mesaros-en baxu indartsuak eta Dennis Diken bateriaren koroek definitzen zituzten. Baina, niretzat, haien bigarrena, Green Thoughts, da gogoangarriena: “Only A Memory” irekiera boteretsutik hasita diskoari izenburua ematen dion azkeneko abestira arte, sekula gainbehera ez datorren lana da, ezta “Especially For You” bezalako derrigorrezko baladak edo “Spellbound”-en pseudopsikodelia iristen direnean ere. Bertan bandaren bi klasiko aurki daitezke, gainera: “Drown In My Own Tears”, eta, batik bat, “House We Used To Live In”, power popa sinplea bai, baina idiota ez duela zertan izan behar frogatzen duen kanta, dantza eta aldi berean negar egiteko gogoa ematen duen horietakoa (“Our house was not a home / And we both felt alone it seems / It is empty now / Worn and broken like our dreams”). Zuzenean fabulosoak ziren, gainera, are azken garaian ere, DiNizio frontmanaren osasun-arazoak begi bistakoak zirenean; ez ninduen gehiegi harritu jakiteak 2017an hil egin zela gajoa, bat-batean. Gora The Smithereens!

Teenage Fanclub, Thirteen, Creation 1993.

Teenage Fanclub eskoziarrak pop indie nahikoa zikiñosoa egiten hasi ziren 1980ko hamarraldiaren amaieran (cfr. A Catholic Education, 1990), baina bigarren diskorako argi ikusten zitzaien nondik jo nahi zuten: Big Star-ek eta The Byrds-ek zedarritutako xendratik hain zuzen ere. Ahots harmonia ederrak eta Bohemiako kristala baino gardenagoak diren gitarrak, horiexek dira nerabe eternal hauen ikurrak. Diskoen osotasunari erreparatuz, agian haien perfektuena ez da aukeratu dudan hau, 1997ko Songs From Northern Britain izenekoa baizik, ados, baina nik Thirteen dut nahiago, alde batetik, power pop-ago delako (eta, ondorioz, hobeto dator bat artikulu honen gaiarekin, pop klasikoagoaren zordun diren beste lan batzuk baino); bestetik, kritikak, bere garaian, ederki jipoitu zuelako, nahiz eta, perspektibarekin, gero eta estimu handiagoa jaso duen (irabazle bihurtzen diren galtzaileen istorioek beti hunkitu naute); bestetik, kanta i-zu-ga-rriak dituelako (nire iPodean beti daramatzat gutxienez lau: “Hang On“, “The Cabagge”, “120 Mins.” eta “Commercial Alternative”); eta, azkenik, bertan dagoelako “Norman 3”, niretzat Teenage Fanclub hobekien definitzen duen abestia (beraz, gezurra esan dut, iPodean ez ditut disko honetako lau kanta eramaten, bost baizik). Nik, entzun nuen lehenengo aldian kanta hau iruzur galanta iruditu zitzaidan: minutu bat eta hogei segundotako ohiko sarrera baten ostean (Lemonheads-ena izan zitekeena, esaterako), leloa hasten da (“Yeah, I’m in love with you / I’m in love with you / And I know that it’s you”)… eta ez da amaitzen hiru minutu igaro arte, hau da, kanta bera bukatu arte. Hiru minutuko leloa, etengabe errepikatua! Ezin nuen sinetsi: Radio Tres-era deitzekotan egon nintzen, abusu horrengatik protesta egiteko. Baina oker nengoen: Teenage Fanclub tesi bat defendatzen ari zen kanta horrekin, erran nahi baita, lelo bat perfektua denean (eta hau halakoa da) ez dugula amaitzerik nahi… Haiek praktikan jarri baino ez zuten, neurri batean, lelo liluragarri baten aurrean denok sentitu izan dugun zerbait, inoiz.

Fountains of Wayne, Fountains of Wayne, Tag 1996.

Fountains of Wayne konbo newyorktarraren bizkar hezurra bi jeinu txikik osatzen zuten, Chris Collingwood gitarra jole eta teklistak eta Adam Schlesinger baxuak, kanta gehienen egileak (hots, Lennon/McCartney, Davies/Hodgson edo Difford/Tilbrook “tandemen” ildoan: hori baino klasikoagorik…); Jody Porter eta Brian Young gehitzen zaizkie ohiko laukote power poperoa osatzeko. Collingwoodek talde paralelo bat zeukan, Gay Potatoes, countrya jotzeko, eta Schlesingerrek beste proiektu pop bat lideratzen zuen, Ivy xarmangarria (ez baduzu ezagutzen, bilatu Spotify-n, mesedez); berak konposatu zuen, bestalde, That Thing You Do! filmeko The Wonders talde fiktizio sesenteroaren hit homonimoa, inspirazioa nondik datorkien argi frogatzen duena. Baina talde nagusia, zalantzarik gabe, hauxe zuten, eta hau izan zen haien aurreneko diskoa. Arrakasta nagusia hirugarrenarekin lortu bazuten ere (Welcome Interstate Managers, 2003, “Stacy’s Mom” single zerrenda-apurtzailearekin: neskalagunaren amarekin liluratuta dagoen nerabe beroaren istorio topikoaren hamaikagarren berrirakurketa, eta estiloaren maskulinotasun primate samarraren berrespena), niri lehenengo honen freskotasuna eta lotsagabetasuna gustatzen zaizkit: doinu bizkor eta sarkorrak (“Radiation Vibe”, “Sink To The Bottom”, “Survival Car”, “Leave The Biker”…), hitzaren gaztelaniazko esanahiari ohore egiten dioten leloak (“Joe Rey, he came from Spain / Across the ocean in the frozen rain / And he loves / Point point pointing the finger!”), denbora-erdi egoki administratuak (“She’s Got A Problem”, “Barbara H”, “Sick Day”), eta diabetiko baten alarma guztiak saltarazteko moduko baladak (“Everything’s Ruined”), besteak beste. Disko pop perfektua, alegia (hiru urte geroago grabatu zuten Britney Spears-en “Baby One More Time”-ren bertsioa baino ez litzateke faltako diskoa biribila izateko: kanta berez okaztagarri bat power poparen bidez erredimitua). Nork eman dezake gehiago?

[Ohartzen naiz jatorrizko artikulua idatzi nuenetik, duela hamar urte zehatz, aipatutako taldeetako bi buru zendu direla, aipatu DiNizio, eta Schlesinger, covid-ak eraman zuena 2020an. Eta Teenage Fanclubek, bestalde, bere partaide gakoetako bat galdu duela, Gerard Love, munduan zehar hegan egiteaz nekatu zena, antza. Agian power popa ez da luzamenduetan ibiltzeko modukoa, eta berehalakotasuna eskatzen du, edo, une batetik aurrera, estiloa uztera eta crooner motako kantari bihurtzea, adibidez. Auskalo. Bizitzaren iheskortasunari buruzko hausnarketa bat txertatu beharko nuke hemen, baina uste dut aurreztuko dizuedala. Edonola ere: agur eta ohore].

[Artikulu honen lehenengo bertsioa Nabarra aldizkarian argitaratu zen, 2011ko uztaileko zenbakian].

Utzi erantzun bat

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Aldatu )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Aldatu )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Aldatu )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Aldatu )

Connecting to %s