Hiru disko bakar(ti)

[Aspaldi ez nuela “Hiru disko” saileko testu bat berreskuratzen, eta uste dut badela ordua. Ea zer deritzozuen.]

Talde batzuek disko bakar bat grabatzen dute, eta gero, besterik gabe, desagertu egiten dira. Haien bizitza laburra izan daiteke –eta hori da gehienetan gertatzen zaiena, taldea desegiten dela diskoa grabatu eta handik ez gehiegira–, baina batzuetan luzeago irauten dute, eta, hala ere, obra bakar bat utzi ondare gisa; hori izango zen, oraingoz behintzat, The La’s taldearen kasua: Lee Mavers liderraren perfekzionismorako joera obsesiboa da, antza, bigarren albumik sekula grabatu ez izanaren arrazoia. Baina disko hartaz aritu nintzenez Biodiskografiak liburuan, beste hiru kasu agian arruntagoez idatziko dut gaurkoan.

blind faith bilaketarekin bat datozen irudiak

Blind Faith, Blind Faith, Polydor 1969.

Blind Faith 60etako amaierako rock musikaren bertuteen eta bizioen laburpentzat har daiteke, eta disko “bakarren” azpiespezie jakin baten eredutzat: supertaldeen disko bakarrarena. Nahiz eta agian supertalde baino, supersupertalde izendatu beharko genukeen Blind Faith, edo agian supertalde ber bi bezala, haren partaide gehienak beste musika talde batzuetatik ez ezik, supertaldeetatik zetozelako orobat:  Eric Clapton gitarrista eta Ginger Baker bateria jolea Cream-etik, Steve Winwood kantari eta teklista Traffic-etik, eta “superrik” gabeko talde normal batetik iritsitako bakarra Rick Grech zen, baxu jolea, Family progresiboan ibilia zena. Lehenengo entseguak egiten ari zirela taldearen inguruko igurikipenek eztanda egin zuten (Cream, desagertu berriak, izarrak ziren, eta Winwood gazteak ere prestigioa zeukan), eta kaleratu aurretik bihurtu zen albuma arrakastatsu, Clapton molestatu zuen zerbait, ez baitzuen uste haien lan hasi berria horren bikaina zenik; laster desegin zen taldea, beraz, disko hau lekuko bakartzat utziz. Baina ondo dago diskoa: intentsoa da, blues eta soul dosi justuak ditu (astun jarri gabe alegia), ukitu folkie eta progresibo batzuk,  eta, jakina, 15 minutuko abesti bat, orduan ezinbestekoa, bateria-solo jurasiko eta guzti.

theatre of hate bilaketarekin bat datozen irudiak

Theatre of Hate, Westworld, Burning Rome 1982.

Orduan afterpunk deitzen zen eszena horren partaide apalak ziren, eta ziurrenik ez genuen haien berririk izango baldin eta publizitatu izan ez balitz disko honen produktorea Mick Jones zela, The Clashekoa… eta The Clashek garai hartan ukitzen zuena, lagunak, eztabaidaezina zen. Ez genuen espero zitekeena aurkitu, agian: soinua ilunagoa zen (“63” eta “Freaks”-ek doinu punk konbentzionalagoa izan arren); Kirk Brandon liderraren ahots oihukaria masak harengatzen ari zela zirudien; letrak, ordea, ez ziren horren ulerterrazak, eta musika ez zen lehenengo aldian sartzen, London Calling bezala. Baina, ai ene, hortxe zegoen “Do You Believe in the Westworld?” zinematikoa, abilki kokatua diskoaren hasieran, eta horrek behin eta berriro eramaten gintuen LPa jartzera eta, ondorioz, osorik entzutera (A aldea bederen). Diskoak merezi du kanta horregatik bakarrik, 80ko hamarkadako onenetarikoa (benetan) (bide batez, erabili al dute jadanik telesailean? Galdetzen dut, oraindik ez dut ikusi eta). Baina, zorionez, beste guztia gozagarria da oso. Pena: Brandonek taldea desegin eta Spear of Destiny epiko(ago)ak eratu zituen, laurogeiko hamarkadako dekadentismorako joeraren isla bezala agian. Azken urteotan, nostalgia ochenteroa zer den, hiruzpalau aldiz bildu du berriro Theatre of Hate, eta are disko pare bat atera ere, antzinako materiala eta “berria” nahastuz. Baina horregatik ez dio “bakarra” izateari utzi Westworld honek.

onddo errepideak bilaketarekin bat datozen irudiak

Onddo, Errepideak ez ditut maite, Gaztelupeko Hotsak 2001.

Fermin Etxegoieni aurka egiteko gogoa sartu zitzaidan, disko hau gogoan, poparen eta euskararen arteko kontraesan errotikoaz idatzi zuenean: Onddorena, pentsatu nuen, horixe bai euskarazko disko pop perfektua… baina, azkenean, arrazoia eman beharko nion Etxegoieni, diskoaren eta taldearen arrakasta ezak haren hipotesia konfirmatzen baitzuen guztiz, garai batean behintzat. Horren lekuko zuzena izan nintzen UEUko ikastaro vintage horietako batean, Larraonako ikastetxean: Onddok kontzertu itzela eman zuen egoitzako tabernaren erdian… etengabe gutxitzen joan zen audientzia aharrausitsu baten aurrean (zeinak bibratuko baitzuen, ordea, eta are korrituko ere, bertan Benito Lertxundi unpluggedek edo Maixa eta Ixiarrek jo izan balute, adibidez); lagun bat eta biok izan ginen saioa emozionatuta jarraitu genuen bakarrak. Zinez diot: besterik grabatu izan ez balu ere, disko honekin partzelatxoa irabazita leukake Joseba Irazoki kantariak Poparen Zeruan. Kantak bezain letra sinple, zuzen eta eraginkorrak (“Japoniar neska” guztien gainetik), bizitasun pixka bat (“Luzaroan zu gabe”), giro sotilak (“Kutsatuta”), soinu akustikoen eta sintetikoen gurutzaketa iradokitzaileak (“Beldurra arnastu”), Madchesterren oihartzun urrunak… Yo La Tengo euskaldunak izan zitezkeen, edo auskalo zer. Baina ez genuen nahi izan.

[Testu honen lehen bertsioa Nabarra aldizkarian argitaratu zen, 2010eko urtarrilean]

Advertisements

Utzi erantzun bat

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Aldatu )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Aldatu )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Aldatu )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Aldatu )

Connecting to %s